कोल्हापूरच्या गोकुळ दूध संघाच्या निवडणुकीच्या निकालाने पश्चिम महाराष्ट्रातील राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे. या सत्तासंघर्षात आमदार अमल महाडिक यांच्या पत्नी शोमिका महाडिक आणि मंत्री हसन मुश्रीफ यांचे सुपुत्र नाविद मुश्रीफ यांना पराभवाचा धक्का बसल्याने या निकालाची राजकीय चर्चा रंगली आहे. दुसरीकडे, सतेज पाटील यांची भूमिका निर्णायक ठरल्याचे चित्र पुढे आल्याने त्यांना या राजकीय संघर्षातील ‘किंगमेकर’ मानले जात आहे. या निकालामुळे पश्चिम महाराष्ट्रातील राजकीय समीकरणे पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहेत.
गोकुळ दूध संघ हा केवळ दूध उत्पादकांचा सहकारी संघ नसून कोल्हापूरच्या राजकारणातील प्रभावशाली सत्ताकेंद्र मानला जातो. त्यामुळे येथील निकालाकडे राजकीय ताकदीची चाचणी म्हणून पाहिले जाते. महाडिक आणि मुश्रीफ यांच्याशी संबंधित उमेदवारांना बसलेला धक्का हा त्यांच्या राजकीय गोटासाठी चिंतनाचा विषय ठरू शकतो. तर सतेज पाटील यांच्यासाठी या निकालातून राजकीय ताकद अधोरेखित करण्याची संधी निर्माण झाली आहे. सहकार क्षेत्रातील या निकालाचे पडसाद आता जिल्ह्याबाहेरील राजकीय चर्चांमध्येही उमटण्याची शक्यता आहे.
पुणे पदवीधर-शिक्षक मतदारसंघाच्या गणितावर परिणाम?
गोकुळच्या निकालाची चर्चा सुरू असतानाच पुणे पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघातील निवडणुकांकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. या दोन्ही मतदारसंघांत भारतीय जनता पक्षाने प्रचाराची रणनीती आखली असताना, पश्चिम महाराष्ट्रातील सहकार क्षेत्रातून समोर आलेला हा राजकीय संदेश भाजपसाठी सावध करणारा ठरू शकतो. गोकुळमध्ये निर्माण झालेल्या राजकीय परिस्थितीचा विरोधकांना आगामी निवडणुकांत कितपत फायदा घेता येतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
विशेषतः पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांत उमेदवारांची वैयक्तिक प्रतिमा, संघटनात्मक ताकद, स्थानिक नाराजी आणि मतदारांशी असलेला संपर्क हे घटक निर्णायक ठरतात. त्यामुळे गोकुळच्या निकालाचा थेट परिणाम या निवडणुकांवर होईल, असे गृहीत धरता येणार नसले, तरी या निकालामुळे विरोधकांना भाजपविरोधी राजकीय वातावरण निर्मितीसाठी मुद्दा मिळू शकतो.
पश्चिम महाराष्ट्रात भाजपसमोर नवे आव्हान?
पश्चिम महाराष्ट्रात सहकार क्षेत्रातील राजकारण आणि पक्षीय समीकरणे यांचा जवळचा संबंध राहिला आहे. अशा परिस्थितीत गोकुळच्या निकालाने भाजपच्या राजकीय प्रभावाबाबत प्रश्न उपस्थित होऊ शकतात. मात्र, एका सहकारी संस्थेतील निकालावरून संपूर्ण पश्चिम महाराष्ट्रात भाजपची पीछेहाट सुरू झाल्याचा निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरेल. आगामी पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांच्या निवडणुका तसेच इतर राजकीय घडामोडींमधूनच या बदलत्या समीकरणांची खरी दिशा स्पष्ट होईल.
गोकुळच्या निकालाने सतेज पाटील यांच्या राजकीय भूमिकेची चर्चा वाढवली असून महाडिक-मुश्रीफ गटांसाठीही हा निकाल आत्मपरीक्षणाचा विषय ठरू शकतो. आता या निकालाचे राजकीय भांडवल कोण करणार, भाजप आपली संघटनात्मक ताकद कशी वापरणार आणि विरोधक या संधीचे मतांमध्ये रूपांतर करू शकणार का, याकडे पश्चिम महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.
